Terugblik: Onderwijsdag 2019

20 november 2019
Vrijdag 15 november heeft de tweejaarlijkse onderwijsdag plaatsgevonden. Met zo’n 300 mensen is stilgestaan bij het thema ‘Gelijk aderen op de rug van een hand: de worsteling bij het omgaan met verschillen in het onderwijs’. Een terugblik op deze waardevolle dag.

De dag wordt geopend door ds. D.E. van de Kieft. Hij spreekt naar aanleiding van Psalm 72 vers 17a over ‘Mensbeeld vanuit de Bijbel gezien’. De basis voor het omgaan met verschillen ligt in de manier waarop we onze kinderen zien. In wezen is er geen verschil en is ieder kind dood door de misdaden en de zonden. Maar er is ook het ‘Goddelijke tenzij’ dat we aan kinderen moeten voorhouden, namelijk dat ze wedergeboren moeten en kunnen worden. Het koninkrijk van de meerdere Salomo zal nooit ten onder gaan en in elk geslacht zullen er nieuwelingen geboren worden in Zijn koninkrijk.

Lezing dr. Toes: terug naar onderwijzen

Dr. R. Toes (bestuurder Wartburg College) staat in zijn lezing stil bij het thema ‘Individualisering in het onderwijs’. Het onderwijs in Nederland staat bol van het ‘zelf’ (autonomie, zelfontplooiing, etc.) en moet voor iedereen passend zijn. Dit gedachtegoed komt uit de Renaissance. Vooral het denken van Rousseau heeft veel invloed (gehad) op het onderwijs. Naar zijn idee moet de docent de leerling stimuleren trouw te zijn aan zichzelf (het doel van het leven). De leiding wordt hierbij volledig aan het kind zelf overgelaten. Er is door de tijd heen een verschuiving waar te nemen van ‘onderwijzen’ naar ‘leren’, van het collectief naar het individu. Echter, als een kind pas leert ‘wanneer het eraan toe is’, komt de inhoud van het onderwijs in het geding. Kinderen weten niet wat ze niet weten, waardoor ze zich niet (of minder goed) zullen ontwikkelen. Toes roept op om in het christelijk onderwijs veel kritischer te staan tegenover gepersonaliseerd en individualistisch leren. Daarin ontbreken de normen en waarden die de Bijbel voorschrijft, terwijl die de normen en waarden van onze tijd overstijgen.

Lezing drs. A. Verweij: zelfstandig leren

De tweede lezing wordt gehouden door drs. A. Verweij  (bestuurder Educatis) over het thema ‘Persoonsvorming in het onderwijs’. Er wordt veel gedaan om het goede voor de leerling te zoeken (differentiatie, onderwijsarrangementen, plus- en klusklassen, etc.). Toch blijven er leerlingen die zich vervelen of die gefrustreerd raken, omdat de stof te moeilijk of te makkelijk is. Verweij stelt dat er in het onderwijs veel meer aandacht moet komen voor persoonsvorming. Een belangrijk aspect hiervan is zelfstandigheid (altijd gekoppeld aan verantwoordelijkheid). Zelfverantwoordelijk leren heeft een hoog leereffect, maar is tegelijk een arbeidsintensief proces. Het gesprek met de leerling over zijn leerstrategieën en houding ten opzichte van het leren is van groot belang. Ook het gesprek met de leerling over zijn functioneren in de schoolgemeenschap en over zijn onderwijsresultaten is nodig. Daarnaast is het belangrijk dat de onderwijsmaterialen zijn afgestemd op deze manier van leren. Concrete succescriteria zijn noodzakelijk om de persoonlijke groei inzichtelijk te maken.

Naar een gezinsmodel?

Na de beide lezingen was er een forumdiscussie, waarin ook ruimte was voor vragen vanuit de zaal. Naast de heren Toes en Verweij nam ook dhr. K. Karels (onderwijsadviseur bij KOC Diensten) deel aan dit forum onder leiding van dhr. G.R. van Leeuwen. Toes benadrukt dat een goede leerkracht het individu moet zien en bedienen, maar tegelijk is het heilzaam voor een leerling om te beseffen dat hij niet de enige is die bediend moet worden. Hij voert een pleidooi voor het ‘onderwijzen’ en roept op om meer vertrouwen te hebben in de professional voor de klas. Verweij geeft aan dat met de komst van het opbrengstgericht werken alles altijd maar ‘meer en beter’ moet. Daardoor is er te weinig aandacht voor de vorming van het kind. Dhr. Karels roept op om in het onderwijs het ideaalbeeld van het gezin voor ogen te houden (i.p.v. het model van een fabriek). In het gezinsmodel is veel aandacht voor de gemeenschap, voor gewetensvorming, voor persoonlijke ontwikkeling en voor verantwoordelijkheid ten opzichte van elkaar.

Workshops

Na een goedverzorgde maaltijd gaan we in groepen uiteen. In twaalf workshops denken we na over diverse onderwerpen die betrekking hebben op het omgaan met verschillen in het onderwijs. Er zijn voorbeelden getoond van manieren waarop praktisch wordt omgegaan met verschillen tussen leerlingen. Via de links hieronder kunt u de handouts of samenvattende informatie van verschillende workshops downloaden:

  1. Cooperatief leren
  2. Cultuuronderwijs
  3. Klusklas
  4. Kindgesprekken en PCM
  5. PCM en identiteit
  6. Rekenbegeleiding en diagnostiek
  7. Jeugdhulp in de school
  8. Waardenoverdracht – de 7 gewoontes
  9. Digitale differentiatie en rekeken
  10. Het hoe en wat van differentiatie

Over de andere workshops hebben we op dit moment nog geen informatie om te delen. Dit komt mogelijk in een volgende nieuwsbrief. Via de volgende links kunt u de lezing van dhr. Toes en de lezing van dhr. Verweij downloaden.

J. (Jaco) van den Broek MSc.
Onderwijsadviseur Orthopedagoog
Stel een vraag
A. (Rianne) Alderliesten MSc.
Onderwijsadviseur Orthopedagoog
Stel een vraag
Overzicht nieuws

Gerelateerd

20 november 2019

Campagne: Meekijken in de klas

De komende weken zult u het ongetwijfeld voorbij zien komen: Meekijken in de klas, de campagne van En dan ben je leraar. Mogelijk doet uw school mee of steunt uw organisatie 'En dan ben je leraar'. Hartelijk dank daarvoor!

Lees verder
14 oktober 2019

Netwerkbijeenkomst voor PCM coördinatoren

Diverse scholen binnen het samenwerkingsverband Berséba hebben de afgelopen jaren zich verdiept in het Process Communication Model®. Deze scholen staan voor de uitdaging om de opgedane kennis en vaardigheden een blijvende plek te laten verwerven in de schoolcultuur. Op het Netwerk voor PCM-coördinatoren krijgt u de kans om PCM als gereedschap voor communicatie in het team en het beter bereiken van kinderen te borgen.

Lees verder